Ouders, we hebben ze allemaal (gehad). En in ons land komen ze in allerlei soorten en maten voor, aldus Amaranta de Haan en Nicole Lucassen in dit nummer. Biologische of niet-biologische ouders, ouders die alleen opvoeden, samen, in een samengesteld gezin of een regenbooggezin. Sommige ouders zien hun kinderen dagelijks, andere minder vaak of niet. Toch hebben bij na alle ouders iets gemeen: ze dragen verantwoordelijkheid, willen het beste voor hun kind en houden onvoorwaardelijk van hun kind.

De samenleving is de hoeksteen van het gezin. Dat klinkt als de omkering van een oud gezegde, maar in het Arnhemse programma van de Pedagogische Wijk is dat precies waarom het gaat. Men investeert achttien jaar lang in alles wat een nieuwe generatie nodig heeft om tot bloei te komen: het versterken van sociale vaardigheden, het mogelijk maken van positieve ervaringen, maar ook schuldhulpverlening voor ouders, betere woningen en een pedagogische aanpak bij criminaliteitspreventie. Bob Horjus en Annemiek van Vliet gingen met initiator burgemeester Ahmed Marcouch in gesprek.

Gesprekken met ouders zijn een belangrijk onderdeel van je werk, maar ze kunnen je soms meer raken en in beslag nemen dan je lief is. Sommige gesprekken blijven je bij, omdat ze iets bij je raakten en vragen opriepen. Wat gebeurde hier? Wat maakte dat deze ouder zo reageerde? En waarom kostte het gesprek je zoveel energie? Energie die je liever aan het kind had besteed.

Het is dinsdagochtend, een groep ouders die elkaar nog niet kent, zit in een schoolgebouw in Amsterdam Nieuw-West. ‘Wil jij vertellen wie jij en je kinderen zijn?’ vraag ik de dame naast mij. ‘Ik ben Saida, moeder van vijf kinderen, eentje getrouwd en ik heb er nog vier thuis.’ Een zucht van bewondering gaat door de ruimte. ‘Maar die jongen van mij’, zegt Saida, ‘hij doet vaak gemeen.’

Samenwerken met ouders hoort bij het dagelijks werk in het onderwijs, maar verloopt niet altijd probleemloos. Verwachtingen kunnen uiteenlopen, emoties spelen een rol en de druk op scholen neemt toe. Onderwijsprofessionals bevinden zich daarbij regelmatig in een spanningsveld tussen beleidskaders, beschikbare ondersteuningsmogelijkheden en de behoeften van leerlingen en hun ouders. In deze complexe context vraagt professioneel handelen om meer dan ‘goed communiceren’.

Een op de vier kinderen groeit op in een eenoudergezin, een op de tien in een stiefgezin, en een onbekend aantal in een regenboog- of meeroudergezin. Toch worden deze gezinsvormen nog vaak als afwijkend gezien. Wat zegt wetenschappelijk onderzoek eigenlijk over de ontwikkeling van kinderen in diverse gezinsvormen? Maakt het aantal ouders of hun genderidentiteit uit? En wat betekent dit voor professionals die met gezinnen werken?

Sonja Bouwkamp is ervan overtuigd dat eerlijkheid, openheid en echtheid in elke relatie vertrouwen creëren, ook in die tussen professionals en ouders. Een professional is geen functionaris die protocollen uitvoert, maar is juist als persoon aanwezig in de relatie. Zeker in mensberoepen, zoals het werken met ouders. De PiP-redactie vroeg Sonja vanwege haar jarenlange ervaring en expliciete visie deze in een artikel uiteen te zetten en te illustreren met een casus.

Spelen is niet voor elk kind vanzelfsprekend. Kinderen met een ontwikkelingsvraag mogelijk verbonden aan een autismespectrumstoornis, ADHD, een licht verstandelijke beperking, een visuele of auditieve beperking, een taalontwikkelingsstoornis of een ernstige meervoudige beperking, hebben vaak ondersteuning nodig om tot spel te komen.. Hoe begeleid je deze kinderen zodat ook zij spel kunnen ontdekken, beleven en erin kunnen groeien?

Uit onderzoek van oudervereniging Balans blijkt dat er naar schatting 70.000 leerlingen noodgedwongen thuiszitten. Zij krijgen geen passend onderwijs.

Van 7 t/m 15 maart 2026 is het de Week van de Hoogbegaafdheid. Daarom aandacht voor hoogbegaafdheid. Hoe ga je hiermee om als kind en wat kun je als professional doen?
De onderstaande boeken helpen van Uitgeverij SWP je op weg. 

Wat vraagt het van professionals om naast ouders te staan – zonder hun rol over te nemen of te ondermijnen? In deze editie van Pedagogiek in Praktijk vind je scherpe inzichten en reflecties rond het thema ouderschap. Van een interview met burgemeester Ahmed Marcouch over het programma ‘De Pedagogische Wijk’ tot jongerenwerk door de ogen van jongeren. En van het ondersteunen van stiefouders tot ‘De Ouderkring’.

Hoe leer je een twaalfjarige, die qua ontwikkeling veel jonger is, dat hij of zij niet bij iedereen op schoot kan kruipen? Het is een van de zorgvragen die leven bij ouders en leerkrachten. De methodiek Cirkels van Nabijheid geeft handvatten aan ouders, leerkrachten en kinderen met lvb.

Een groot deel van ons leven bestaat uit communicatie, maar dit betekent niet dat communiceren makkelijk is. Zeker niet met kinderen en helemaal niet als zij zich in een lastige situatie bevinden.

Het boek Een Verrassende Verjaardag is geschreven door Juliette Liber. Het boek helpt om met jonge kinderen (tussen 5 en 8 jaar) in gesprek te gaan over emoties en gevoelens en hoe daar mee om te gaan. De verhalen over de dieren zijn voor jonge kinderen herkenbaar en spreken tot de verbeelding.  Niet alleen in wat de dieren in de verhalen voelen of denken, maar vooral ook in hoe ze dan doen.  Het maken van onderscheid tussen gevoelens, gedachten en gedrag is voor jonge kinderen vaak nog te moeilijk.

Steeds meer leerlingen kampen met mentale problemen, zoals depressie, angst, stress, onzekerheid en somberheid. Hierover berichtte de Onderwijsraad begin dit jaar. Hoe ga je hier als school mee om en hoe kun je leerlingen helpen die stress en trauma ervaren? Het middagsymposium Werken aan welbevinden en mentale veerkracht voor kinderen van 7 tot 11 jaar gaat in op deze vragen.

Ga jij regelmatig op bezoek bij de pleeggezinnen? Vraag jij weleens hoe het kwartiertje was voordat jij kwam? Of hoe het was toen je weer wegging? Dit zijn vragen die veel inzicht kunnen geven. Bij veel pleegkinderen is het namelijk zo dat een bezoek veel op kan roepen. Ook al lijkt er niks spannends aan. Als het huis opgeruimd is en je gezellig thee drinkt en zelfs nog gebakken cake krijgt, is het ook niet raar als bovenstaande vragen niet eens in je opkomen. Je hebt zelf ervaren hoe ontspannen er gekletst werd, dus waarom zou je?

Sinds kort is de website www.jeugdpsychiatrie.nl vernieuwd. Met een overzicht van diagnostiek, behandelingen en casuïstiek.

Soms is het moeilijk om aan een boek te komen dat uit de handel is. Dat terwijl het zo zonde is om al die relevante kennis over pedagogiek verloren te laten gaan. Om kennisverlies tegen te gaan, wordt de kennisbank Pedagogiek Digitaal uitgebreid met boeken. De komende tijd houden we je op de hoogte van alle werken die online te vinden zijn.