Pedagogiek
in praktijk

In het nieuwe nummer

PIP128

Hoe meldpunten de pedagogische relatie doorkruisen & meer…

PIP DIGITAAL LEZEN?

Honderden artikelen uit onze vakbladen, boeken en allerhande beleidsdocumenten. Gerangschikt in duidelijke categorieën en via de zoekfunctie razendsnel beschikbaar. pedagogiekdigitaal.nl

''Psycholoog of pedagoog'' (Redactioneel PiP 128, 2022)‘Sander Thomaes is professor in de psychologie. Hij onderzoekt wat kinderen en jongeren helpt om te groeien als persoon en bij te dragen aan de samenleving.’
''Het staat of valt bij het aansluiten bij kinderen via sensitiviteit''Helma Koomen werd vorig jaar benoemd tot hoogleraar Professionele pedagogische relaties op de Kohnstammleerstoel aan de Universiteit van Amsterdam. Afgelopen juni sprak ze haar oratie uit onder de titel Professionele pedagogische relaties vragen meer dan een warm hart. Dorien Graas sprak met haar.
Biografie Diana BaumrindDiana Baumrind was een pionier op het terrein van opvoedingsstijlen. Beroemd zijn haar drie basisdimensies: de autoritaire, de permissieve en de autoritatieve opvoedings- stijl. Tot op de dag van vandaag is deze indeling nog steeds actueel.
Fouten moet je kunnen herstellenHerstelbemiddeling en mediation worden regelmatig ingezet in strafzaken en ook steeds vaker in zaken van jongeren waarbij een pedagogische aanpak vooropstaat.
Hoe meldpunten de pedagogische relatie doorkruisen‘Laten we weer meer normaal gaan vinden’, ‘We moeten meer praten over opvoeden’ of andere varianten daarop. Het zijn uit­ spraken met een wens: er moet iets veranderen.
Samenwerking tussen school en jeugdhulpverlening: een gelukkig huwelijk?Na afloop van mijn lezing over samenwerking voor leerkrachten praktijkonderwijs en jeugdhulpverleners zitten drie mensen in een hoekje gebogen over een schema. Ze zijn druk in gesprek.
Wij willen samen lezenLezen is voor veel leerlingen een ‘schools kunstje’. Je moet het beheersen en door middel van toetsen word je erop afgerekend. Dat afrekenen gebeurt op snelheid, accuratesse en kennis van leesstrategieën.

Nieuws

Beestenboel op dierendag: konijn, kat, breedbekkikker, haasje en vosHet is vandaag dierendag, dé dag om jouw huisdier extra in het zonnetje te zetten, maar ook om extra stil te staan bij dieren die het minder makkelijk hebben. Denk bijvoorbeeld aan dieren die worden mishandeld. Gelukkig gebeurt dat in de meeste gevallen niet. Om dierendag extra leuk te maken, delen we onderstaande boekentips. Stuk voor stuk vrolijke boeken met dieren in de hoofdrol. Veel leesplezier!
Uitsluiting is een manier van pesten die minder de aandacht trekt dan schelden en vechten. De gevolgen zijn echter minsten zo ernstig. In pestprogramma’s op school is hier natuurlijk aandacht voor. Het team van Druk & Dwars* is echter heel erg benieuwd wat je zelf hiertegen doet. Hoe bevorder jij op een praktische manier dat alle kinderen erbij horen? Laat het weten!
Sterke toename aantal leerlingen in speciaal onderwijs

Dit schooljaar gaan er meer leerlingen naar het speciaal onderwijs dan voor de invoering van passend onderwijs in 2014. Dat is opvallend, omdat die wetswijziging ervoor moest zorgen dat er meer leerlingen naar een reguliere school zouden gaan. Nog los van de toename is de vraag hoe deze leerlingen goed geholpen kunnen worden. Het nieuwe boek Wie moet er passen? Korczak voor passend onderwijs kan helpen bij het beantwoorden van die vraag.

Week Tegen Pesten: Grapje! Moet toch kunnen?!De slogan van de Week Tegen Pesten is dit jaar: ‘Grapje! Moet toch kunnen?!’. Samen zorg je voor een gezellig en veilig groepsklimaat. Een groep waarin lachen en plezier hebben zorgt voor verbinding en betrokkenheid en een positieve norm zet. Door mee te doen aan de Week Tegen Pesten, maak je een goede start in het nieuwe schooljaar waarin je met elkaar zorgt voor een fijne en veilige school.
NIEUW | Stap voor stap naar stevig leiderschap. Praktische handreiking voor leidinggevenden in het onderwijs

Leidinggeven in het onderwijs voelt soms aan als lopen door mul zand. Leidinggevenden hebben te maken met complexe situaties en moeten het hoofd bieden aan lastige omstandigheden. Meer dan eens hebben ze daar niet of nauwelijks invloed op. Hoe meer aandacht ze geven aan het zand dat op hun pad ligt, hoe minder oog ze hebben voor de omgeving en hoe meer negatieve energie er vrijkomt. Misschien is dat een van de belangrijkste oorzaken van het landelijk tekort aan schoolleiders dat op dit moment zelfs hoger is dan het lerarentekort

Leerpotentie vooral bij leerlingen uit lagere sociale herkomstmilieus onderbenutOngeveer een op de zes basisschoolleerlingen presteert voor taal en rekenen beneden eigen kunnen. Door ongunstige gezinsomstandigheden maken zij hun leerpotentie niet volledig waar. In het bijzonder bij kinderen met laag- en middelbaar opgeleide ouders is sprake van onderpresteren. Dit blijkt uit onderzoek door KBA Nijmegen.
PIP-hoofdredacteur Bas Levering in podcast 'Pedagogisch Verantwoord'Bas Levering schoof onlangs aan bij de Podcast ‘Pedagogisch Verantwoord’. Levering, wijsgerig en historisch pedagoog, gaf onder meer antwoord op de volgende vragen: zijn de normen en waarden die wij doorgeven aan kinderen wel pedagogisch verantwoord zijn en hoe deden opvoeder dit vroeger?
Onderwijsraad buigt zich over voorzieningen jonge kindDe Onderwijsraad heeft het werkprogramma 2023 gepubliceerd over de adviezen die de raad de komende periode uitbrengt. Zo zal onder meer worden onderzocht hoe een doorgaande lijn in voorzieningen voor het jonge kind en onderwijs kan worden gerealiseerd, die bijdraagt aan gelijke onderwijskansen. Ook wil de raad kijken naar versterking van het beroepsonderwijs.
Uit de handel? Wel digitaal!Soms is het moeilijk om aan een boek te komen dat uit de handel is. Dat terwijl het zo zonde is om al die relevante kennis over pedagogiek verloren te laten gaan. Om kennisverlies tegen te gaan, wordt de kennisbank Pedagogiek Digitaal uitgebreid met boeken. De komende tijd houden we je op de hoogte van alle werken die online te vinden zijn.
Juridische steun voor ouders en kinderen bij álle uithuisplaatsingenMinister Weerwind voor Rechtsbescherming wil dat bij uithuisplaatsingen het hele gezin juridische steun krijgt. Die toezegging doet hij naar aanleiding van het onderzoek van de Universiteit Leiden naar de Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen. De onderzoekers concluderen dat de doelen van deze wet maar heel beperkt worden gerealiseerd. Dat komt door tekortkomingen in de wet zelf, maar het ligt voor een belangrijk deel ook aan de context van het jeugdbeschermingsstelsel.
Amsterdamse jeugdcriminaliteit verhardtAT5 meldt dat Amsterdamse jeugdcriminaliteit steeds harder wordt. Criminelen beginnen vaker op jongere leeftijd met zware criminele activiteiten en schromen niet extreem geweld te gebruiken.
NIEUW | Kinderbescherming: Werken in een spanningsvol kaderIn het werk bij de Raad voor de Kinderbescherming ontstaat spanning, omdat de professional de ouders moet benaderen als voorwerp van onderzoek én als gesprekspartner over de zorgen omtrent het kind, vanuit een context van machtsongelijkheid en onvrijwilligheid.
Tiener ziet alcohol in 1 op de 5 filmpjes op TikTokPointer meldde dat in bijna 1 op de 5 filmpjes die een fictieve 13-jarige op TikTok ziet, wordt gedronken, geproost of is op een andere manier alcohol te zien. Dit blijkt uit een experiment dat gedaan werd op het razend populaire sociale media-platform.
Vijf gezinsprofielen over intieme terreurUit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut komen 5 gezinsprofielen naar voren. Mr. dr. Katinka Lünnemann licht toe wat de overlap is tussen de profielen met speciale aandacht voor intieme terreur.
Meld je aan voor jaarcongres Huiselijk Geweld: Intieme TerreurOp 24 november vindt het jaarcongres Huiselijk Geweld met als thema 'intieme terreur' plaats. Intieme terreur (dwingende controle) is een verraderlijke en gevaarlijke vorm van psychisch partnergeweld. Het geweld gaat gewoonlijk door ook na de scheiding. Jaarlijks zijn er zo’n 119.000 kinderen slachtoffer van.
Vijf redenen waarom muziek belangrijk is voor de ontwikkeling van kinderen

• Muziek heeft een kalmerende werking
• Muziek heeft een positief effect op de taalontwikkeling
• Muziek draagt bij aan verbetering van de motoriek
• Muziek zorgt voor een uitstekende sfeer in de groep

Er zijn natuurlijk nog veel meer redenen waarom muziek een positief effect heeft op de ontwikkeling van een kind. Wist je bijvoorbeeld dat muziek ook een positief effect heeft op het intelligentieniveau? 

NIEUW | Wie moet er passen? Korczak voor passend onderwijs

‘Ik wil het wel, natuurlijk, maar hoe moet dat nou in zo’n grote groep? Dat lukt toch niet binnen dit systeem?’

Een hartenkreet van menig leraar die passend onderwijs wil geven. Leraren willen het beste voor ieder kind, maar hoe doe je dat en wat is het beste? Wat de verwezenlijking van ‘passend onderwijs’ misschien wel het meest in de weg staat, is het ontbreken van een goed beeld van waar we mee te maken hebben: de leerling en de leraar als levende mensen, als subjecten, met ieder zijn eigen intenties en ervaringen die niet zomaar te modelleren zijn met methoden en procedures. Het zijn de mensen die het doen, hoe zij denken en wat zij voor elkaar mogelijk maken.

Hoe scholen moeten omgaan met persoonsgegevens van leerlingenScholen verzamelen veel persoonsgegevens van hun leerlingen en wisselen deze persoonsgegevens ook uit met andere scholen. Ze moeten zorgvuldig omgaan met deze persoonsgegevens. Zo mogen ze niet zomaar eender welke informatie verzamelen en dienen ze de persoonsgegevens goed te beveiligen. Het gaat om heel strenge en concrete regels die hieronder zijn toegelicht.
Vanaf augustus 2022 betaald ouderschapsverlofDankzij de inspanningen van de FNV en andere organisaties is er een nieuwe wet aangenomen voor betaald ouderschapsverlof. Vanaf augustus 2022 worden beide ouders in het eerste levensjaar van het kind voor 9 weken van het ouderschapsverlof voor 70% doorbetaald.
Opinie | Daar gaan we weer: nieuwe Mammoetoperatie nodig!

In het nieuws op 31 juli via nu.nl het bericht ‘Gebrekkige hulp op school jaagt meer leerlingen naar speciaal onderwijs’. Een artikel met een heel sterk déjà vu karakter. De groei van het speciaal onderwijs en van het aantal kinderen dat het in het regulier onderwijs niet redt, is een periodiek terugkerend issue. Datzelfde geldt overigens voor de reactie hierop. 

 
NIEUW | Inspiratieboek creatief communiceren met kinderen en jongerenEen goed gesprek vindt doorgaans niet gepland, maar toevallig plaats en op plekken die daar niet per se voor bedoeld zijn, bijvoorbeeld onderweg in de auto. Als professional is het lastig om een dergelijk spontaan gesprek in scène te zetten. Hoe krijg je kinderen en jongeren aan het praten over een moeilijk onderwerp, met een wildvreemde, op een vreemde plek en op een niet door hen gekozen tijdstip?
Om het ijs te breken; Emowijzer in de praktijk

Ervaring van een onderwijsassistent   
"Ik had laatst een meisje dat vers uit Turkije op onze school kwam. Zij oogde nogal gefrustreerd. Ik heb de Emowijzer erbij gepakt en haar aan laten wijzen hoe ze zich voelde. Eerst heb ik het voorgedaan. Ik wees naar mezelf en daarna naar mijn emotie. Ze keek me aan, wees naar zichzelf en vervolgens naar de emotie verdrietig. Ik heb haar even plat geknuffeld en daarna was het over. Dit brak het ijs tussen ons."

22 juli: geboortedag Janusz KorczakDe pedagogische visie van Korczak is nog steeds erg relevant. Eén van zijn belangrijkste pedagogische ideeën is dat kinderen volwaardige mensen zijn, geen onaffe mensen die niet meetellen en een heleboel dingen nog niet kunnen. ‘We laten het kind te weinig zelf dingen ervaren en beleven. We willen eigenlijk over alles wat het doet waken,’ schrijft Korczak.
Sectorplannen omgang corona in kinderopvang en onderwijs vastgesteldDe ministerraad heeft ingestemd met de sectorplannen Covid-19 voor kinderopvang en onderwijs. In de plannen geven de sectoren aan welke maatregelen zij nemen tegen corona wanneer dat nodig is. Voor de verschillende fasen van corona zijn verschillende maatregelen, variërend van basismaatregelen tot opvang in ‘bubbels’.
140 miljoen extra voor betere ventilatie op scholenMet het najaar en mogelijke nieuwe corona-uitbraken op komst, roept minister Wiersma van primair en voortgezet onderwijs scholen en gemeenten opnieuw op om snel werk te maken van betere ventilatie. Ter ondersteuning komt Wiersma met 140 miljoen euro voor scholen die kampen met acute ventilatieproblemen.
Stel je eigen zomerpakket samen!De zomervakantie staat alweer voor de deur en misschien ga je er binnenkort even lekker tussenuit. Om verveling tegen te gaan, hebben we een mooie zomeractie bedacht! Wat leest er fijn weg op het strand of ergens anders in het zonnetje? Juist, een tijdschrift!
Cyberrijbewijs voor basisscholenDe Nederlandse overheid wil het vorig jaar aangekondigde cyberrijbewijsproject beschikbaar stellen aan alle basisscholen. Het doel van het project is voorkomen dat kinderen het slachtoffer worden van cybercrime.
Coalities van scholen, gemeenten en andere organisaties kunnen eind deze zomersubsidie aanvragen om een rijke schooldag te realiseren of uit te breiden. Met een rijke schooldag wordt op en rond de school naast het reguliere curriculum een breed aanbod aan aanvullende activiteiten en ondersteuning geboden, om de kansen voor kinderen te vergroten.
Sommige studenten kunnen niet meer studeren zonder ADHD-pilBijna één op de twintig studenten gebruikte het afgelopen jaar ADHD-medicatie zonder recept van een arts. Daarmee denken ze beter te kunnen studeren en hogere cijfers te halen. Vaak krijgen ze die middelen van vrienden, familie of andere bekenden. Niet alle zorgverleners, onderwijs- en preventieprofessionals zijn bekend met dit oneigenlijk gebruik en de risico’s hiervan.
Kansen bieden, kansen pakken. De aanpak van jonge veelplegersSommige jonge veelplegers vinden dat ze lekker bezig zijn. Ze kunnen aardig leven van hun criminele inkomsten en criminaliteit wordt in hun omgeving gewoon gevonden. Maar onder jongeren die een criminele routine hebben ontwikkeld is ook een flink deel dat twijfelt en erkent dat ze hier niet eindeloos mee door willen gaan. En er is een groep die al (met vallen en opstaan) probeert een andere weg in te slaan.
Kijktip: korte documentaire 'Meisjes met ADHD'Deze korte documentaire gaat over meisjes met ADHD. Jacqueline van de Sande en Evi van Lier vertellen over hoe het is om als vrouw en meisje ADHD te hebben, hoe ermee om te gaan en waarom het belangrijk is dat er meer aandacht komt voor meisjes met ADHD. Jacqueline is auteur van diverse boeken, waaronder Nog steeds druk en dromerig. Werkboek voor meiden met ADHD. Luister en kijk naar de eerlijke, soms grappige verhalen van hen!
Sprookjes en morele opvoeding"Er bestond en bestaat nog steeds een aanzienlijk meningsverschil onder opvoeders over de waarde van sprookjes. Ik durf te denken dat, zoals in vele andere gevallen, de oorzaak van het meningsverschil ligt in wat logici een onverdeeld midden noemen - met andere woorden, dat de partijen bij het geschil elk een ander soort sprookje voor ogen hebben. "
Hulp bij hoogbegaafdheid in de klasNIEUWE AFLEVERINGEN | Hoe ga je om met een leerling die hoogbegaafd is? En wat kun je doen als een leerling komt thuis te zitten met een schooltrauma? In de podcastserie Een intense reis gaat Marije Hofland in gesprek met deskundigen gerelateerd aan het gelijknamige boek, waarin onder meer tips en adviezen staan voor ouders, leerkrachten en andere professionals die werken met hoogbegaafde kinderen.