Zorg: van valse naar nieuwe hoop

‘Ik wil gewoon een oplossing’, zegt moeder Marieke aan de telefoon tegen Amber van het lokale team van de gemeente. ‘Op school zeggen ze ook dat Lucas misschien wel autisme heeft, ik wil het gewoon zeker weten. Er is toch wel een psycholoog of zo die hem kan helpen, zodat hij lekkerder in zijn vel zit? Het gaat gewoon niet meer!’ Wanneer Amber even later belt met leerkracht Anne is de boodschap duidelijk: ‘Het gaat echt niet lekker in de klas; Lucas ontwikkelt zich niet goed, is somber en vindt geen aansluiting bij de rest. Daarom hebben we moeder gevraagd om eens met jullie te bellen.’ Met een zucht legt Amber de telefoon neer. ‘Hoe kan ik deze jongen nu echt goed helpen?’

Lucas en Marieke zijn een voorbeeld van hoe een verlangen dat het goed gaat met een kind zich haast vanzelfsprekend omzet in een vraag naar professionele individuele hulpverlening. Dat verlangen is goed invoelbaar. We gunnen Lucas en zijn ouders dat het beter gaat. We gunnen ze dat ze begrijpen wat er is, omdat begrijpen zich gevoelsmatig automatisch vertaalt in weten hoe te handelen. Dat we hun een oplossing gunnen, zet ons aan om iets te doen. Maar wat nu als onze behoefte om iets te doen ertoe leidt dat we valse hoop geven? Hoop die uiteindelijk zal teleurstellen? Bij voorbeeld omdat het handelen stopt, wanneer we classificerend labelen verheffen tot een doel op zich. Of omdat we met individuele behandeling verzanden in een tunnelvisie op de binnenwereld van het kind en vergeten dat juist de interactie tussen mensen het verschil maakt.

A-B-C-logica: mensenwerk is geen raketwetenschap
Een raketmotor is een monsterlijk ingewikkeld apparaat. Die ingewikkeldheid heeft een doel: om te komen tot een reactie die met perfecte efficiëntie alle brandstof en zuurstof omzet in stuwkracht, in beweging. Maar hoe ingewikkeld ook: als raketwetenschappers eenmaal begrijpen volgens welke natuurkundige principes het systeem werkt, kunnen ze het herhalen en overgaan tot massaproductie.