Zelfbeschadiging komt in verschillende vormen voor: krabben, bijten, hoofdbonken, snijden, branden en het binnendringen van het lichaam met voorwerpen of het innemen van schadelijke stoffen, zoals chloor, punaises of pillen. De ernst van de zelfverwonding kan variëren van lichte tot ernstige verwondingen, maar de intentie van de zelfverwonding is niet noodzakelijk suïcidaal. Zelfverwonding komt in alle lagen en etnische groepen van de bevolking voor. Het is het meest bekend onder meisjes, maar komt ook voor onder jongens.
Jongeren die zichzelf beschadigen doen dit meestal in het geheim en verbergen hun wonden. Het niet kunnen uiten van gevoelens en schaamte spelen daarbij een grote rol. Signalen dat er iets mis is worden vaak niet tijdig herkend. Bekend is dat 90 procent van alle zelfverwonding begint in de puberteit. De meeste jongeren beginnen op veertienjarige leeftijd. Als hulp uitblijft nemen de ernst en heftigheid toe tot ver in hun twintiger jaren. Steeds meer jongeren bellen met de Stichting Zelfbeschadiging om hulp of advies. Uit nieuw onderzoek blijkt dat in Nederland bijna 3 op de 100 leerlingen zichzelf weleens verwondt.
Uit de levensverhalen van ervaringsdeskundigen blijkt dat de school een belangrijke rol kan vervullen in het vroegtijdig signaleren van somberheid en zelfbeschadigend gedrag. Aandacht geven op een deskundige en inlevende manier leidt tot een afname van de klachten. Maar hoe signaleer je als school of instelling het verborgene? Hoe kun je ingaan op de eerste tekenen van zelfbeschadiging? Hoe kun je zelfbeschadiging bespreekbaar maken? En hoe zit het met het gevaar van 'besmetting'? Wanneer moet je ouders erbij betrekken? Hoe en wanneer vindt overdracht naar de geestelijke gezondheidszorg plaats? Hoe verbreed je het hulp- netwerk rond een jongere? Deze vragen staan centraal op het congres Onderhuids: somberheid en zelfbeschadiging onder jongeren. Het congres is gericht op professionals die binnen het reguliere voortgezet onderwijs, jeugdzorg en gezondheidszorg in contact staan met jongeren, zoals schoolmaatschappelijk werkers, mentoren, vertrouwenspersonen, school- en huisartsen, voogden, groepsleiders, preventiewerkers en jeugdverpleegkundigen.
Het congres is georganiseerd in opdracht van de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging, die hulp en voorlichting geeft voor en door mensen die zichzelf verwonden. Meer informatie: www.zelfbeschadiging.nl
