Pedagogiek
in praktijk

Stresssysteem van jongeren afhankelijk van leefstijl en omgevingsinvloeden

Het stresssysteem van jongeren wordt vooral beïnvloed door stressvolle gebeurtenissen, roken en geslachtshormonen die hun lichaam produceert. Zo blijkt uit onderzoek onder 715 zestienjarigen, waarbinnen Nienke Bosch (UMCG; Afdeling Psychiatrie) bestudeerde welke sociale, psychologische en biologische factoren het stresssysteem van adolescenten vormen en beïnvloeden.
In het onderzoek werden de jongeren blootgesteld aan een stressvolle taak, waarbij de aanmaak van het stresshormoon cortisol werd gemeten. De hoeveelheid van het hormoon werd in verband gebracht met de invloed van de stressvolle gebeurtenissen gedurende het leven van de adolescent (denk aan; stress van moeder tijdens/na zwangerschap, roken en alcoholgebruik tijdens zwangerschap, vroeggeboorte, overlijden van gezinslid, uithuisplaatsing, verslavingsproblematiek van één van de ouders, pesten enz.).
 
Hieruit bleek dat jongeren die veel stressvolle (of negatieve) gebeurtenissen hadden meegemaakt tijdens hun leven, anders op de stresstaak reageerden dan jongeren met weinig eerdere stressvolle ervaringen. De manier waarop de cortisolreactie op de stresstaak samenhing met stressvolle gebeurtenissen, hing af van de levensfase waarin eerdere (stressvolle) gebeurtenissen hadden plaatsgevonden. Negatieve omstandigheden tijdens of na de zwangerschap verhoogden de cortisolproductie tijdens de stresstaak, terwijl dit bij chronische stress tijdens de adolescentie juist lager was.
 
De hypothese dat het zich ontwikkelende brein gevoelig is voor invloeden van stress wordt met dit onderzoek dus ondersteunt. Daarbij tonen de resultaten aan dat het stresssysteem van meisjes gevoeliger is voor chronische stress in de puberteit dan dat van jongens. Vrouwelijke hormonen spelen hierin mogelijk een rol. Ook concluderen de onderzoekers dat ouders tijdens de zwangerschap een bepalende invloed hebben op de vorming van het stresssysteem bij hun kinderen.
 
Bij alle rokende jongens bleek het roken de hoeveelheid cortisol aanmaak tijdens de stresstaak te verminderen. Bij de meisjes was dit uitsluitend tijdens de eerste fase van de menstruatiecyclus het geval. In die fase was bij rokende meisjes zelfs helemaal geen cortisolreactie waar te nemen. Roken heeft echter geen effect op de cortisolreactie in de tweede fase van de menstruatiecyclus en ook niet bij meisjes die de anticonceptiepil slikken.

Jongeren hebben dus deels ook zelf invloed op het functioneren van het stresssysteem, want naast stressvolle omgevingsinvloeden, is ook de leefstijl (in dit geval roken) hiervoor bepalend.


Naar homepage