Pedagogiek
in praktijk

Spel bij kinderen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS)

Wat maakt dat het spel van kinderen met een ASS andere vormkenmerken laat zien? De hersenen van kinderen met autisme werken anders. De informatie die binnenkomt, verloopt trager en wordt niet zo makkelijk ‘in elkaar gepuzzeld’, waardoor het kind ander gedrag laat zien.
Spel bij kinderen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS)

Hun denkkader is anders waardoor gebeurtenissen niet altijd begrepen worden. Het is ingewikkeld om sociale situaties goed in te schatten, omdat het lastig is om je in de ander te verplaatsen; vooral de feitelijkheden vallen op. Veel kinderen met een ASS kunnen over- of ondergevoelig reageren en soms trekt het onlogische conclusies of legt het verkeerde verbanden.

Dit betekent dat het (samen)spel van kinderen met een ASS niet altijd soepel verloopt. 

Per fase:

  • In de fase van spelend manipuleren (Spel in lichamelijke wereld) spelen zij met minder variatie, met repetitieve en persevererende handelingen die zij moeilijk kunnen stoppen. Zij hebben vaak weerstand tegen sensopatische materialen.

  • Het combinatiespel (Spel in de hanteerbare wereld) is minder gevarieerd, met stereotype en inadequate combinaties. 

  • Het functioneel spel (Spel in de hanteerbare wereld) lijkt mechanisch en aangeleerd en mist een inbedding in een zinvolle context; een kopje hoort bij een schoteltje, maar er wordt geen relatie gelegd met drinken. Kinderen met autisme zijn meer objectgericht dan pop- of persoonsgericht, met inadequaat poppenspel en stereotype spel.

  • Het symbolisch spel (Spel in de Esthetische/Illusieve wereld) is in het algemeen afwezig of zeer arm van inhoud en volgens van Van Berckelaer-Onnes (2002) zeer fragmentarisch van aard en zeker niet thematisch. Het kind is niet of minder nieuwsgierig naar spelmateriaal in de omgeving, het kiest voor veiligheid en bekende zaken. Er is beperkte interactie met de begeleiders en het neemt zelden een handeling over van de begeleider of van de andere kinderen. 

Om kinderen met een ASS een stapje verder te helpen in hun spelontwikkeling is vaak intensieve, individuele begeleiding nodig, waar veiligheid en kleine stapjes voorop staan.

Over het boek Als spelen een uitdaging is

Spelen is niet voor elk kind vanzelfsprekend. Kinderen met een ontwikkelingsvraag ‒ mogelijk verbonden aan een autismespectrumstoornis, ADHD, een licht verstandelijke beperking, een visuele of auditieve beperking, een taalontwikkelingsstoornis of een ernstige meervoudige beperking ‒ hebben vaak ondersteuning nodig om tot spel te komen. Hoe begeleid je deze kinderen zodat ook zij spel kunnen ontdekken, beleven en erin kunnen groeien? 

In Als spelen een uitdaging is beschrijft Wilna van den Heuvel een methodiek voor spelbegeleiding die aansluit bij de unieke behoeften van deze kinderen.

Lees meer & bestel

Bekijk inkijkexemplaar



Naar homepage