Pedagogiek
in praktijk

Kinderen dragen ook waarden over

In het gezin worden waarden overgedragen, maar niet alleen van ouder op kind. Kinderen beïnvloeden ook hun ouders. En ouders beïnvloeden elkaar. Dat blijkt uit onderzoek door NWO-onderzoeker Annette Roest naar de rol van het gezin in het overdragen van waarden, waarop zij onlangs promoveerde aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Roest maakte voor het onderzoek gebruik van schriftelijke interviews die in een periode van tien jaar zijn afgenomen bij vaders, moeders en kinderen van intacte twee-oudergezinnen. Het eerste interview vond plaats in 1990, toen namen nog 660 gezinnen deel, het laatste meetmoment was in 2000, op dat moment waren er nog 295 gezinnen over.

De onderzoeker pleit allereerst voor een duidelijk onderscheid tussen waardenoverdracht en waardenovereenkomst. Veel onderzoekers maken geen onderscheid tussen de twee, maar op basis van deze kan Roest concluderen dat er wel degelijk onderscheid gemaakt moet worden. Zo kan een waarde wel van vader op zoon overgedragen worden, maar dat betekent niet dat vader en zoon dan achteraf exact dezelfde waarden hebben. Een meting op één tijdstip kan alleen overeenkomsten meten en geen overdracht of veranderingen, een meting met meerdere meetmomenten wel.

Dat waarden van ouder op kind worden overgedragen is op zich niet zo opvallend. Wat wel opvallend is, is dat bepaalde waarden vooral door de vader of juist door de moeder op het kind worden overgebracht. Zo zijn vaders belangrijk voor het overdragen van ideeën over werk. Moeders zijn juist weer belangrijk voor de overdracht van zelfbepaling; kunnen doen wat je wil en je eigen gang gaan. Maar moeders beïnvloeden ook de vaders in waarden gericht op genieten van het leven en plezier maken.

Bovendien nemen jongeren en jongvolwassenen niet alleen passief de waarden van hun ouders over; ze socialiseren ook hun ouders. Roest stelde vast dat jongeren hun vaders beïnvloeden in waarden gericht op het genieten van het leven en plezier maken. Jongeren beïnvloeden ook het arbeidsethos van hun ouders. Opvallend is wel dat deze invloed vooral van jongens uitgaat. Roest heeft geen invloed van dochters op hun ouders kunnen ontdekken.

Bron: Radboud Universiteit



Naar homepage