Dit blijkt uit een onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut dat is verricht in opdracht van het ministerie van Justitie. Voor dit evaluatieonderzoek naar de resultaten van herstelbemiddeling zijn de ervaringen van bemiddelaars, daders en jeugdige slachtoffers en hun ouders, in zes proefprojecten onderzocht. De minister van Justitie heeft de Tweede Kamer voorgesteld herstelbemiddeling in (jeugd)strafzaken landelijk in te voeren.
Een op de drie door het Justitieel Casus Overleg (JCO) aangemelde zaken leidt tot een directe confrontatie tussen slachtoffer en dader en hun sociale netwerk. Gekeken is of de interventie leidt tot herstel van materiële en immateriële schade (relatie, verwerking), en naar hoe betrokkenen het gesprek ervaren en beoordelen. Van de 237 aangemelde zaken tussen september 2004 en oktober 2005 is voor 87 zaken herstelbemiddeling toegepast, naast de reguliere strafrechtelijke afhandeling. De meest voorkomende incidenten bij deze onderzochte zaken betreffen lichamelijke mishandeling, bedreiging, en vernieling/aantasting van de openbare orde. In de meeste gevallen zijn de daders first offenders, jongeren tussen de veertien en zeventien jaar. In twee van de drie gesprekken maken de deelnemers afspraken over gedragsregels.
Individuele en groepsgewijze herstelbemiddeling vormt een nieuwe en confronterende vorm van conflictoplossing. Het onderzoek laat zien dat de interventie bijdraagt aan morele zelfreflectie bij jongeren, een voorwaarde voor gedragsverandering. Bovendien legt de interventie een basis voor een betere omgang met elkaar in de toekomst: dader en slachtoffer zijn doorgaans bekenden van elkaar. De aanwezigheid van het gezinssysteem bij de herstelgesprekken is belangrijk voor de versterking van de pedagogische relatie, maar ook voor het tegengaan van eventuele herhaling van het delictgedrag.
Wil de methode blijvend een waardevolle aanvulling betekenen op het reguliere jeugdstrafrecht, dan is betere nazorg nodig. De onderzoekers adviseren dan ook een verbetering van de controle op de naleving van de (schriftelijke) afspraken. Een duidelijker bepaling van de positie die herstelbemiddeling inneemt in relatie tot het jeugdstrafrecht is gewenst. Ook zou een actievere uitwisseling over de gehanteerde werkwijze bijdragen aan het komen tot een uniforme methode. Daarbij mag meer gebruik worden gemaakt van alternatieve vormen van herstelbemiddeling, aldus het Verwey-Jonker Instituut.
Bron: Verwey-Jonker Instituut
